subskrybuj: Wpisy | Komentarze

Świnka morska, czyli kawia domowa. Krótka historia

Możliwość komentowania Świnka morska, czyli kawia domowa. Krótka historia została wyłączona
Świnka morska, czyli kawia domowa. Krótka historia

Świnki morskie są chętnie hodowane w Polsce i na świecie. Te małe futrzaste gryzonie goszczą w wielu domach w Polsce i na świecie. Skąd się wzięła ich nazwa? Jak dotarły do Europy?

Kilka lat temu gazety i portale informacyjne obiegła informacja, że świnka morska nie nosi już w języku polskim nazwy “świnka morska”, ale “kawia domowa”. Zmiana nazwy zdziwiła wielu miłośników świnek morskich. Wydaje się, że nie przyjmie się w języku potocznym, była jednak konieczna ze względów naukowych. Warto dodać, że łacińska nazwa systematyczna świnki morskiej to cavia porcellus. Człon “cavia” pochodzi z języków indiańskich, słowo “porcellus” znaczy w języku łacińskim “mała świnka”.  Nie jest całkiem jasne, dlaczego zwierzęta te nazywa się w wielu językach “świnkami”. Być może wiąże się to z charakterystycznymi dźwiękami wydawanymi przez świnki morskie lub z ich krągłą posturą.

Polskie określenie świnki morskiej pochodzi od niemieckiego wyrazu “Meerschweinchen”. Oznacza on “prosię morskie”; tak samo nazywano w Niemczech także delfiny. Dostrzegano przecież fakt, że dźwięki wydawane przez delfiny i świnki morskie potrafią być bardzo podobne.

Złożona i sporna jest także historia angielskiej nazwy świnki morskiej, “guinea pig”. Świnki morskie nie pochodzą z Gwinei, angielska nazwa brzmi więc niewiele mniej absurdalnie, niż polska “świnka morska”. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest pomylenie afrykańskiej Gwinei z amerykańską Gujaną. Inna teoria mówi, że statki z Ameryki transportowały świnki morskie poprzez wybrzeże amerykańskie i właśnie to doprowadziło do pomyłki. Trzeci pogląd mówi, że w dawnym języku angielskim z Gwineą kojarzono wszystkie egzotyczne, nieznane dotąd towary. Istnieje jeszcze wiele innych poglądów, żaden jednak nie ma silnego wsparcia w faktografii.

Świnka Morska jest jednym z najwcześniej udomowionych zwierząt. Indianie z Andów, najwyższych gór Ameryki, hodowali świnki morskie już 7 tysięcy lat temu. Świadczy o tym wiele znalezisk archeologicznych, głównie prehistoryczne zabudowania indiańskie w Ekwadorze i Peru. Świnki morskie hodowano w Ameryce nie jako zwierzęta dla towarzystwa, ale na mięso. Dostrzegano jednak ich urodę: często pojawiają się w starożytnej sztuce (malarstwie, ceramice i rzeźbie) Indian andyjskich.

Świnki morskie przybyły do Europy wcześnie. Już na przełomie średniowiecza i renesansu sprowadzili je tu konkwistadorzy, hiszpańscy zdobywcy Ameryki. Jak wiele zwierząt i roślin nowego świata, szybko stały się modne. Upodobanie znajdowali w nich arystokraci, a nawet monarchowie (np. królowa Anglii Elżbieta I). W amerykańskiej ojczyźnie świnek morskich sytuacja nie zmieniła się jednak, Indianie nadal hodowali je głównie dla mięsa. Świnka morska, podobnie jak świnia domowa, jest zwierzęciem tanim w hodowli mięsnej, może przecież żywić się pozostałościami roślinnymi z domu i gospodarstwa. Stać więc było na nie wszystkich gospodarzy. Ich popularność podnosił fakt, że stanowiły popularne prezenty, a także ich duża rola w ceremoniach plemiennych religii indiańskich.

Świnki morskie stały się z upływem czasu nie zwierzęciem rzeźnym, hoduje się je dziś jako zwierzęta do towarzystwa lub zwierzęta ozdobne. Ze względu na zmianę użytkowości, wyhodowano dziesiątki nowych ras. Podobny proces zaszedł także u innych zwierząt domowych: większość psów i kotów, tak jak większość świnek morskich, hoduje się dla przyjemności osobistej i dla towarzystwa.